Uzm. Psikolog-Aile Terapisti Sema Balık Okutan seminerde ebeveynlere, çocuklarda alkol-madde bağımlılığını önlemek ve doğru şekilde müdahale edebilmek için yapılması gerekenler hakkında bilgiler verdi.
Sema Balık Okutan; “Çocuklarının uyuşturucu kullanması her ebeveynin büyük korkusudur. Bu nedenle bazen şüpheye düşerler. Kimi zaman çocuklarının davranışlarından, kimi zaman okulda olan bir olaydan veya televizyonda seyrettikleri bir haberden etkilenirler. Yeterli bilgiye sahip olmadıkları için, tam olarak nasıl karar vereceklerini bilemezler. Bağımlılık oyunun başladığı noktadır aslında şüphelenme. Bir bilinmeyenle karşı karşıya kalınmıştır. Nasıl başa çıkılacağı hakkında yol yordam, bir yöntem bilinmemektedir. Bu aşamada ilk olarak yapılması gereken çocuğunuzu onun dikkatini çekmeden izleyin. İzleme sırasında maddelerle ilgili bilgileri öğrenin. Kendinizi hazır hissettiğiniz zaman konuşma yapmak için hazırlıklı olun. Madde kullanımıyla ilgili duygu ve düşüncelerinizi onunla paylaşın. İnkar edebilir; bu normaldir. O zaman üstüne gitmeyin, izlemeye devam edin. Bir süre sonra tekrar konuşmayı deneyin. Kabul edip sizinle konuşana kadar onu bunaltmadan izleyin ve uygun olan alanlarda konuşma zemini hazırlayın’’dedi.
“AİLE İLİŞKİLERİNİ AZALTIR VE EVDE DAHA AZ VAKİT GEÇİRİR”
Bağımlılığın nedenlerinde de bahseden Okutan; “Hayatta her nesne bağımlılığa yol açabilir. İnsan herhangi bir maddeye bağımlı hale gelebilir. Her şeyin bağımlılık riski vardır. Uyarıcı ve uyuşturucu maddelere bağımlı olunabildiği gibi, kumara, internete, bilgisayara veya alışverişe de bağımlı olunabilir. Kimi zaman bir insana da bağımlı olabiliriz. Kolaya, aspirine bağımlı olan insanlar vardır. Ayrıca madde kullanan kişiyi aile şu şekilde anlayabilir: Aile ilişkilerini azaltır ve evde daha az vakit geçirir. Her zamankinden daha fazla para harcamaya başlar. Yeni arkadaşlar edinmeye başlar. Kendisine olan özeni azalır. Çevre ve arkadaşlar eski önemlerini yitirirler. Hafif uykulu ve yorgun gözükebilirler. Yeme alışkanlıkları bozulur, kilo kaybedebilirler. Daha sinirli olabilirler’’diye konuştu.
“BELİRTİLER ERGENLİK DÖNEMİ İLE KARIŞTIRILMAMALIDIR”
Dikkat edilmesi gereken konulara da değinen Okutan; “Tüm bu belirtiler ergenlik dönemi ile karıştırılabilir, kesin yöntem idrar testleridir. Ancak zorla, gizli veya ondan habersiz alınmamalıdır. Bağımlı bir bireyi tanımak ve anlamak için mucizevî yöntemler yoktur. Her yöntemin uygulanması sırasında etik değerlere dikkat edilmeli, ilişkinin bozulmamasına özen gösterilmelidir. En iyi çözüm iyi bir ilişki ve iletişim içinde olmak, uzun süreli takip, sabırlı bir yaklaşımdır. Sonuçta tüm bağımlılıklar istenmeyen sonuçlara neden olur. Önemli olan insanın özgür kalabilmesidir’’ diyerek ebeveynleri bilgilendirdi
Sema Balık Okutan; “Çocuklarının uyuşturucu kullanması her ebeveynin büyük korkusudur. Bu nedenle bazen şüpheye düşerler. Kimi zaman çocuklarının davranışlarından, kimi zaman okulda olan bir olaydan veya televizyonda seyrettikleri bir haberden etkilenirler. Yeterli bilgiye sahip olmadıkları için, tam olarak nasıl karar vereceklerini bilemezler. Bağımlılık oyunun başladığı noktadır aslında şüphelenme. Bir bilinmeyenle karşı karşıya kalınmıştır. Nasıl başa çıkılacağı hakkında yol yordam, bir yöntem bilinmemektedir. Bu aşamada ilk olarak yapılması gereken çocuğunuzu onun dikkatini çekmeden izleyin. İzleme sırasında maddelerle ilgili bilgileri öğrenin. Kendinizi hazır hissettiğiniz zaman konuşma yapmak için hazırlıklı olun. Madde kullanımıyla ilgili duygu ve düşüncelerinizi onunla paylaşın. İnkar edebilir; bu normaldir. O zaman üstüne gitmeyin, izlemeye devam edin. Bir süre sonra tekrar konuşmayı deneyin. Kabul edip sizinle konuşana kadar onu bunaltmadan izleyin ve uygun olan alanlarda konuşma zemini hazırlayın’’dedi.
“AİLE İLİŞKİLERİNİ AZALTIR VE EVDE DAHA AZ VAKİT GEÇİRİR”
Bağımlılığın nedenlerinde de bahseden Okutan; “Hayatta her nesne bağımlılığa yol açabilir. İnsan herhangi bir maddeye bağımlı hale gelebilir. Her şeyin bağımlılık riski vardır. Uyarıcı ve uyuşturucu maddelere bağımlı olunabildiği gibi, kumara, internete, bilgisayara veya alışverişe de bağımlı olunabilir. Kimi zaman bir insana da bağımlı olabiliriz. Kolaya, aspirine bağımlı olan insanlar vardır. Ayrıca madde kullanan kişiyi aile şu şekilde anlayabilir: Aile ilişkilerini azaltır ve evde daha az vakit geçirir. Her zamankinden daha fazla para harcamaya başlar. Yeni arkadaşlar edinmeye başlar. Kendisine olan özeni azalır. Çevre ve arkadaşlar eski önemlerini yitirirler. Hafif uykulu ve yorgun gözükebilirler. Yeme alışkanlıkları bozulur, kilo kaybedebilirler. Daha sinirli olabilirler’’diye konuştu.
“BELİRTİLER ERGENLİK DÖNEMİ İLE KARIŞTIRILMAMALIDIR”
Dikkat edilmesi gereken konulara da değinen Okutan; “Tüm bu belirtiler ergenlik dönemi ile karıştırılabilir, kesin yöntem idrar testleridir. Ancak zorla, gizli veya ondan habersiz alınmamalıdır. Bağımlı bir bireyi tanımak ve anlamak için mucizevî yöntemler yoktur. Her yöntemin uygulanması sırasında etik değerlere dikkat edilmeli, ilişkinin bozulmamasına özen gösterilmelidir. En iyi çözüm iyi bir ilişki ve iletişim içinde olmak, uzun süreli takip, sabırlı bir yaklaşımdır. Sonuçta tüm bağımlılıklar istenmeyen sonuçlara neden olur. Önemli olan insanın özgür kalabilmesidir’’ diyerek ebeveynleri bilgilendirdi
