Ancak ne yazık ki bu erteleme yaş ilerledikçe kadının gebe kalma şansını azaltmakta, gebelikte de ciddi sağlık sorunlarıyla karşılaşma riskini artırmaktadır. Peki 35 yaş sonrasında gebelik planlanmalı mıdır, ileri yaş gebeliklerinde riskler nelerdir? Medicana Bahçelievler Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Leyla Ercan gebelik riskleri hakkında bilinmeyenleri sizler için anlattı.
35 yaşından sonraki gebelikler ileri anne yaşı olarak tanımlanmıştır. Bu yaştan ve özellikle 40 yaştan sonraki gebelikler riskli gebelik olarak ele alınır ve daha özel ve yakın takip gerektirir. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Leyla Ercan ileri yaş gebeliklerde beklenen risk nedenlerini şu şekilde özetledi:
· Gebeliğin düşükle sonuçlanma riski ileri yaş gebeliklerde 4 kat fazla görülür. Bunun sebebi, yaş ilerledikçe bebekte kromozomal (genetik ) anormalliklerin artması, genetik kusurların hayatla bağdaşmayacak kadar ağır olması bebeğin canlılığını koruyamamasıdır.
· Ağır genetik kusurlar çoğunlukla düşükle sonuçlanır. Down sendrom olasılığı yaş ilerledikçe artar.
· İleri yaşlarda ,gebeliğin rahim dışına yerleşmesi olarak tanımlanan dış gebelik, genç yaşlara göre daha fazla görülür.
· İleri yaşlarda anormal yumurtlama halleri ve tüp bebek tedavisi gerekliliğinin artması sonucunda çoğul (ikiz-üçüz) gebelikler artmaktadır.
· Yüksek tansiyon ve diyabet gibi sistemik hastalıklar ileri yaş gebeliklerde daha ağır seyreder, gebe ve bebeğin hayatını tehdit eden sonuçlar doğurur.
· İleri yaş gebeliklerde bebeğin eşinin rahim duvarına yerleşme ve yapışma anormallikleriyle daha çok karşılaşılmakta, bu durum doğum sırasında ve sonrasında ani ölümcül kanamalara sebep olabilmektedir.
· İleri yaşlarda damar yapısının ve kan dolaşımının bozulmasına bağlı bebekte büyüme, gelişme geriliği ve fetal sıkıntı yaşanabilir.
· Saydığımız riskler nedeniyle erken doğum olasılığı daha fazladır.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Leyla Ercan, “İleri Yaş Gebeliklerde Riskleri Önlemek Mümkün”
Peki, Riskler Nasıl Önlenebilir?
İleri yaşlarda annelik birçok riski beraberinde getirse de aile planlamasını yapan farkındalığı gelişmiş kendine güvenen sağlık bilincini arttırmış annelerin, çocuklarıyla daha sağlıklı ilişki kurduğu, ona daha kaliteli ve verimli zaman ayırdığı ve bununda anne çocuk sağlığına büyük katkısı olduğu da bir gerçektir. Op. Dr. Leyla Ercan, ileri yaşlarda (35 yaş üstü) gebelik planlayanlar için korunmayı bırakmadan önce mutlaka tam bir kadın doğum muayenesinden geçilmesi gerektiği konusunda uyarıyor. Dr. Leyla Ercan, “Gerekli kan tetkikleri ve bulaşıcı enfeksiyon hastalıkları yönünden kontrol edilmelidir. Rahim ve yumurtalıkta gebeliği zorlaştıracak herhangi bir patoloji var mı tespit edilip gerekirse tedavisi düzenlenmeli, rahim ağzı kanser tarama testi (vajinal smear) yapılmalıdır. Ailede genetik geçişli bir hastalık var mı araştırmalı, birinci derecede yakınlarında meme kanseri varsa mutlaka mamografi ve meme ultrasonu ile kontrol edilmelidir. Yüksek tansiyon, tiroit, diyabet gibi sistemik hastalıklar varsa mutlaka kontrol altına alındıktan sonra gebe kalınmalıdır. Fazla kiloları olanlar mutlaka kilo verdikten sonra gebeliği düşünmelidir. Obez gebelerde ciddi sağlık problemleri ve doğum komplikasyonları görülme riski çok fazladır. Korunmayı bırakırken bebeği sinir sistemi ile ilgili bazı anormalliklerden korumada faydası olan folik asit desteğine başlanmalıdır. Özellikle gebe kalındıktan sonrada sahip olduğu risklerin farkında olarak düzenli doktor kontrollerini ihmal etmemelidir.” şeklinde konuştu.
35 yaşından sonraki gebelikler ileri anne yaşı olarak tanımlanmıştır. Bu yaştan ve özellikle 40 yaştan sonraki gebelikler riskli gebelik olarak ele alınır ve daha özel ve yakın takip gerektirir. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Leyla Ercan ileri yaş gebeliklerde beklenen risk nedenlerini şu şekilde özetledi:
· Gebeliğin düşükle sonuçlanma riski ileri yaş gebeliklerde 4 kat fazla görülür. Bunun sebebi, yaş ilerledikçe bebekte kromozomal (genetik ) anormalliklerin artması, genetik kusurların hayatla bağdaşmayacak kadar ağır olması bebeğin canlılığını koruyamamasıdır.
· Ağır genetik kusurlar çoğunlukla düşükle sonuçlanır. Down sendrom olasılığı yaş ilerledikçe artar.
· İleri yaşlarda ,gebeliğin rahim dışına yerleşmesi olarak tanımlanan dış gebelik, genç yaşlara göre daha fazla görülür.
· İleri yaşlarda anormal yumurtlama halleri ve tüp bebek tedavisi gerekliliğinin artması sonucunda çoğul (ikiz-üçüz) gebelikler artmaktadır.
· Yüksek tansiyon ve diyabet gibi sistemik hastalıklar ileri yaş gebeliklerde daha ağır seyreder, gebe ve bebeğin hayatını tehdit eden sonuçlar doğurur.
· İleri yaş gebeliklerde bebeğin eşinin rahim duvarına yerleşme ve yapışma anormallikleriyle daha çok karşılaşılmakta, bu durum doğum sırasında ve sonrasında ani ölümcül kanamalara sebep olabilmektedir.
· İleri yaşlarda damar yapısının ve kan dolaşımının bozulmasına bağlı bebekte büyüme, gelişme geriliği ve fetal sıkıntı yaşanabilir.
· Saydığımız riskler nedeniyle erken doğum olasılığı daha fazladır.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Leyla Ercan, “İleri Yaş Gebeliklerde Riskleri Önlemek Mümkün”
Peki, Riskler Nasıl Önlenebilir?
İleri yaşlarda annelik birçok riski beraberinde getirse de aile planlamasını yapan farkındalığı gelişmiş kendine güvenen sağlık bilincini arttırmış annelerin, çocuklarıyla daha sağlıklı ilişki kurduğu, ona daha kaliteli ve verimli zaman ayırdığı ve bununda anne çocuk sağlığına büyük katkısı olduğu da bir gerçektir. Op. Dr. Leyla Ercan, ileri yaşlarda (35 yaş üstü) gebelik planlayanlar için korunmayı bırakmadan önce mutlaka tam bir kadın doğum muayenesinden geçilmesi gerektiği konusunda uyarıyor. Dr. Leyla Ercan, “Gerekli kan tetkikleri ve bulaşıcı enfeksiyon hastalıkları yönünden kontrol edilmelidir. Rahim ve yumurtalıkta gebeliği zorlaştıracak herhangi bir patoloji var mı tespit edilip gerekirse tedavisi düzenlenmeli, rahim ağzı kanser tarama testi (vajinal smear) yapılmalıdır. Ailede genetik geçişli bir hastalık var mı araştırmalı, birinci derecede yakınlarında meme kanseri varsa mutlaka mamografi ve meme ultrasonu ile kontrol edilmelidir. Yüksek tansiyon, tiroit, diyabet gibi sistemik hastalıklar varsa mutlaka kontrol altına alındıktan sonra gebe kalınmalıdır. Fazla kiloları olanlar mutlaka kilo verdikten sonra gebeliği düşünmelidir. Obez gebelerde ciddi sağlık problemleri ve doğum komplikasyonları görülme riski çok fazladır. Korunmayı bırakırken bebeği sinir sistemi ile ilgili bazı anormalliklerden korumada faydası olan folik asit desteğine başlanmalıdır. Özellikle gebe kalındıktan sonrada sahip olduğu risklerin farkında olarak düzenli doktor kontrollerini ihmal etmemelidir.” şeklinde konuştu.
